De diagnose prostaatkanker kan voelen als een zware last. Het is volkomen normaal dat u zich in deze periode onzeker voelt en veel vragen heeft. Wij begrijpen uw zorgen. Een van de behandelingen die we kunnen voorstellen voor prostaatkanker die nog niet is uitgezaaid, is LDR brachytherapie. Op deze pagina willen we u in alle rust en stap voor stap uitleggen wat deze ingreep inhoudt. We bespreken de voorbereiding, de behandeling zelf en de periode daarna. Ons doel is om u duidelijke informatie te geven, zodat u samen met ons en uw naasten een weloverwogen keuze kunt maken.
Wat is LDR Brachytherapie precies?
LDR brachytherapie is een slimme en precieze vorm van inwendige bestraling. De afkorting LDR betekent ‘Low Dose Rate’, wat staat voor een lage, maar langdurige dosis straling. Tijdens de behandeling brengen we hele kleine radioactieve staafjes, vaak ‘zaadjes’ genoemd, direct in de prostaat. Deze zaadjes zijn niet groter dan een rijstkorrel. Van binnenuit geven ze heel gericht straling af die de kankercellen kapotmaakt. Het grote voordeel is dat de straling heel lokaal werkt. Gezond weefsel rondom de prostaat, zoals uw blaas en darmen, wordt hierdoor maximaal gespaard. Dit helpt om de kans op bijwerkingen zo klein mogelijk te houden. De zaadjes blijven voor altijd in de prostaat zitten, maar wees gerust: na enkele maanden is de straling volledig uitgewerkt en zijn ze volkomen onschadelijk.
De voorbereiding op de ingreep
Een goede voorbereiding is de eerste stap naar een succesvolle behandeling. Dit traject starten we samen met u, enkele weken voor de ingreep zelf. Alles begint met een uitgebreid gesprek waarin u de uroloog en de radiotherapeut-oncoloog (bestralingsarts) ontmoet. Tijdens dit consult maken we een echografie van uw prostaat om de grootte en vorm nauwkeurig te bepalen. Met deze informatie ontwerpen we aan de computer een persoonlijk 3D-bestralingsplan. U kunt dit zien als een gedetailleerde landkaart van uw prostaat, die ons exact toont hoeveel zaadjes we nodig hebben en waar ze moeten komen. Zo zorgen we ervoor dat de tumor de volledige dosis straling krijgt, terwijl we het gezonde weefsel eromheen maximaal beschermen.
In de aanloop naar de opname krijgt u duidelijke en praktische instructies. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat u tijdelijk moet stoppen met bloedverdunnende medicatie om de kans op bloedingen te minimaliseren. Ook is het belangrijk dat uw endeldarm leeg is op de dag van de ingreep, zodat we een scherp echobeeld hebben. Hiervoor krijgt u van ons een eenvoudig laxeermiddel. De behandeling zelf gebeurt onder verdoving, u voelt er dus niets van. Meestal kiezen we voor een korte, algehele narcose, maar soms is een ruggenprik ook een goede optie. We overleggen altijd met u wat in uw situatie de beste en veiligste keuze is.
Hoe verloopt de behandeling zelf?
De ingreep zelf duurt ongeveer 60 tot 90 minuten. U wordt geholpen door een gespecialiseerd team: een uroloog, een radiotherapeut-oncoloog en een medisch fysicus die gespecialiseerd is in straling. Terwijl u comfortabel slaapt of uw onderlichaam verdoofd is, doorlopen we de volgende stappen:
- Beeldvorming: We brengen een dunne echografiesonde in de endeldarm. Hiermee hebben we tijdens de hele procedure een perfect, live beeld van uw prostaat op een monitor.
- Precisie: Vervolgens plaatsen we een speciaal raster, een soort mal met gaatjes, tegen de huid tussen uw balzak en de anus. Dit raster werkt als een coördinatensysteem en stelt ons in staat om de naalden met millimeterprecisie te plaatsen, exact volgens het 3D-plan dat we voor u hebben gemaakt.
- Plaatsing van de zaadjes: Via de gaatjes in het raster brengen we dunne, holle naalden door de huid tot in de prostaat. Door deze naalden schuiven we de radioactieve zaadjes zorgvuldig op hun plek.
- Controle: Nadat alle zaadjes zijn geplaatst, verwijderen we de naalden. De zaadjes blijven achter op de berekende posities. Met een laatste controle-echo controleren we of de zaadjes perfect verspreid zijn.
Pas als alles naar wens is, wordt u rustig wakker gemaakt en naar de ontwaakruimte gebracht, waar ons team goed voor u zorgt.
Na de behandeling: herstel en nazorg
Na de ingreep blijft u doorgaans één nacht in het ziekenhuis ter observatie. De eerste uren na de behandeling zijn gericht op uw comfort en een rustig herstel. Soms plaatsen we tijdelijk een blaassonde. Dit doen we omdat de prostaat door de ingreep wat kan opzwellen, wat het plassen tijdelijk kan bemoeilijken. De sonde zorgt ervoor dat de urine goed kan weglopen en wordt meestal de volgende ochtend al verwijderd. Voordat u naar huis gaat, controleren we altijd of u zelf weer goed kunt plassen.
Het is normaal dat u in het behandelde gebied een beurs of ongemakkelijk gevoel heeft. Ook kan uw urine de eerste dagen een beetje roze of rood gekleurd zijn door bloed, en kan er wat bloed in uw sperma zitten. Maakt u zich hierover geen zorgen; dit zijn normale verschijnselen die vanzelf weer overgaan. U krijgt van ons medicijnen mee naar huis om het plassen soepeler te laten verlopen en eventuele pijn te verlichten.
Eenmaal thuis is het belangrijk om het de eerste week rustig aan te doen. Vermijd zwaar tillen, persen en intensief sporten. De straling van de zaadjes is heel lokaal en vormt geen gevaar voor uw partner of familie. Als voorzorgsmaatregel raden we wel aan om de eerste twee maanden langdurig en heel dicht contact met zwangere vrouwen en jonge kinderen (zoals een kind urenlang op schoot houden) te beperken. Lees meer over de voorzorgsmaatregelen
Wanneer moet u contact opnemen met het ziekenhuis?
Uw herstel thuis volgen we goed op, maar het is ook belangrijk dat u zelf alert bent op bepaalde signalen. Hoewel complicaties zeldzaam zijn, moet u in de volgende gevallen direct contact met ons opnemen:
- Als u plotseling niet meer kunt plassen.
- Bij koorts boven de 38,5°C.
- Bij hevige pijn in de onderbuik die niet overgaat met pijnstillers.
- Bij aanhoudend of hevig bloedverlies via de urine.
Aarzel bij twijfel of ongerustheid nooit om ons te bellen. Wij zijn er om u te helpen en uw vragen te beantwoorden, ook na de behandeling.
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene leidraad en vervangt niet het professionele advies van uw behandelend arts. Elke medische situatie is uniek. Bespreek uw persoonlijke gezondheidssituatie en behandelopties altijd met een gekwalificeerde zorgverlener.