Wanneer u de diagnose prostaatkanker krijgt, staat uw wereld even stil. Het is een periode vol onzekerheid, waarin u plotseling wordt geconfronteerd met complexe medische termen en verschillende behandelopties. Dit kan overweldigend voelen, en dat begrijpen wij volledig. Op deze pagina leggen we u stap voor stap uit wat brachytherapie inhoudt. Zo kunt u, goed geïnformeerd en samen met uw uroloog, de keuze maken die het beste bij uw persoonlijke situatie past.
Wat is brachytherapie precies?
Brachytherapie is een vorm van inwendige bestraling. De naam klinkt misschien ingewikkeld, maar het principe is eigenlijk heel simpel. In plaats van de prostaat van buitenaf te bestralen, brengen we hele kleine, radioactieve ‘zaadjes’ rechtstreeks in de prostaat zelf aan. U kunt zich zo’n zaadje voorstellen als een metalen ‘rijstkorrel’. Het unieke van deze methode is dat de straling heel lokaal werkt. De zaadjes geven hun straling af over een zeer korte afstand, precies op de plek waar de kankercellen zich bevinden. Het grote voordeel hiervan is dat het gezonde weefsel rondom de prostaat, zoals uw blaas en endeldarm, zoveel mogelijk gespaard blijft. Hierdoor is de kans op bijwerkingen op lange termijn aanzienlijk kleiner dan bij klassieke bestraling van buitenaf.
De zaadjes bevatten een licht radioactieve stof, meestal Jodium-125, en zijn ontworpen om hun straling heel geleidelijk af te geven. De stralingskracht neemt langzaam af: elke zestig dagen is deze gehalveerd. Na ongeveer een jaar is de straling vrijwel volledig uitgewerkt. De metalen omhulsels van de zaadjes blijven permanent en volkomen onschadelijk in uw prostaat achter. Omdat elk zaadje maar een klein gebied bestraalt, plaatsen we er, afhankelijk van de grootte van uw prostaat, tussen de 40 en 100. Dit doen we volgens een nauwkeurig, computerberekend plan. Samen vormen al deze zaadjes een stralingsveld dat de volledige prostaat bedekt en de kankercellen effectief van binnenuit aanpakt.
Voor wie is brachytherapie een geschikte behandeling?
Hoewel brachytherapie een zeer effectieve behandeling is, komt niet iedereen ervoor in aanmerking. Om te bepalen of dit voor u de juiste keuze is, kijken we zorgvuldig naar een aantal factoren. We willen er zeker van zijn dat de behandeling de grootste kans op genezing biedt, met zo min mogelijk risico op bijwerkingen. Hieronder lichten we de belangrijkste voorwaarden toe.
- De agressiviteit van de tumor (Gleason-score)
De Gleason-score vertelt ons hoe agressief de kankercellen er onder de microscoop uitzien. Brachytherapie werkt het best bij prostaatkanker in een vroeg stadium met een lage agressiviteit. Een Gleason-score van 6 is ideaal. Ook bij een score van 7 kan het een goede optie zijn. Bij hogere scores is de kans groter dat de kanker zich al buiten de prostaat heeft verspreid. In dat geval zijn andere behandelingen vaak beter. - De kracht van uw urinestraal
Na de behandeling kan de prostaat tijdelijk wat opzwellen. Dit kan het plassen tijdelijk wat moeilijker maken. Als u vóór de behandeling al een zwakke plasstraal heeft, kunnen deze klachten erger worden. Daarom doen we vooraf een eenvoudige test om de kracht van uw straal te meten. Een krachtige straal (meer dan 15 ml per seconde) geeft ons de zekerheid dat u na de ingreep waarschijnlijk geen ernstige plasproblemen zult krijgen. - Bestaande plasklachten (IPSS-score)
Naast de meting van uw plasstraal, vragen we u ook een vragenlijst in te vullen over eventuele plasklachten (de IPSS-vragenlijst). Als u nu al veel klachten heeft, zoals vaak of met een branderig gevoel moeten plassen, kan brachytherapie deze klachten verergeren. Een lage score op deze lijst (onder de 8) is daarom wenselijk. - De grootte van uw prostaat
We brengen de zaadjes in via dunne naalden. Bij een erg grote prostaat (meer dan 50 tot 60 gram) is het technisch moeilijk om de zaadjes overal op de juiste plek te krijgen. Soms kunnen we de prostaat vóór de behandeling verkleinen met medicijnen (hormoontherapie). Een prostaat die kleiner is dan 40 gram is ideaal voor deze behandeling. - De PSA-waarde in uw bloed
Uw PSA-waarde is een belangrijke graadmeter. Hoewel er geen strikte bovengrens is, is brachytherapie het meest succesvol als de PSA-waarde niet te hoog is. Een hoge waarde kan namelijk een teken zijn dat de tumor agressiever is of zich mogelijk al buiten de prostaat bevindt.
Samen de juiste keuze maken
De keuze voor een behandeling is een heel persoonlijke beslissing. Brachytherapie is een elegante en doeltreffende behandeling met over het algemeen milde en beheersbare bijwerkingen, maar alleen als u aan de juiste voorwaarden voldoet. Als uit de onderzoeken blijkt dat u een geschikte kandidaat bent, plannen we de behandeling. Dit gebeurt tijdens een korte opname in het ziekenhuis. Hier kunt u meer lezen over hoe de procedure precies verloopt.
Er bestaat ook zoiets als HDR brachytherapie (High Dose Brachytherapy). Daarbij wordt de radioactieve bron kort in de patient ingebracht vanuit een apparaat naast het bed van de patiënt . Dit wordt minder gedaan in België. Lees meer over deze HDR-brachytherapie.
Wij zijn er om u te helpen. We bespreken samen alle opties die voor u van toepassing zijn, inclusief de voor- en nadelen van elke behandeling. Het doel is dat u een weloverwogen beslissing kunt nemen die niet alleen medisch juist is, maar ook goed voelt voor u. Aarzel nooit om vragen te stellen, hoe klein of vanzelfsprekend ze ook lijken. We zijn er voor u.
Medische disclaimer: De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts of zorgverlener voor diagnose en behandeling van medische aandoeningen.