Diagnose van goedaardige vergroting van de prostaat
Is het kanker?
Bij de diagnose van een goedaardige prostaatvergroting (BPH) is het belangrijk eerst prostaatkanker uit te sluiten. Dit wordt soms over het hoofd gezien, maar er zijn duidelijke stappen die de arts volgt.
- De arts kan een bloedtest doen, de PSA (prostaat-specifiek antigeen) en vrije PSA, om prostaatkanker uit te sluiten.
- Vaak wordt ook een urineonderzoek gedaan. Dit is eenvoudig en goedkoop. Het doel is te controleren op bloed in de urine, wat kan wijzen op een tumor in de urinewegen. Die kunnen ook plasproblemen veroorzaken. Daarnaast kan het ook een blaasinfectie opsporen.
Typische prostaatklachten?
De arts vraagt meestal naar typische prostaatklachten, zoals:
- Hoe vaak je moet plassen
- Hoe vaak je ’s nachts moet opstaan
- Of er een gevoel is dat de blaas niet volledig leeg is
- De kracht van de urinestraal
Soms wordt gevraagd een vragenlijst in te vullen, bijvoorbeeld de IPSS (internationale prostaat symptoom score). Deze score helpt om de klachten te beoordelen.
De IPSS-score wordt meestal als volgt geïnterpreteerd:
- 0 tot 10: meestal wordt er eerst met medicatie behandeld, ingrepen worden meestal uitgesteld tenzij medicatie onvoldoende helpt.
- 10 tot 20: behandeling met medicatie is mogelijk, maar een ingreep kan ook worden voorgesteld.
- Vanaf 20: medicatie helpt vaak niet meer voldoende en wordt een ingreep overwogen.
Omdat klachten subjectief zijn, is er in de vragenlijst ook een vraag over de levenskwaliteit. Deze vraag gaat na of de plasproblemen een grote impact hebben op het dagelijks welzijn. Het antwoord helpt de arts inschatten of medicatie volstaat of dat een ingreep meer geschikt is.
Lichamelijk onderzoek
Bij het klinisch onderzoek kan de arts de grootte van de prostaat inschatten via een rectaal onderzoek. Dit wordt vaak uitgedrukt in gram. Het is niet steeds zo dat een grotere prostaat meer klachten geeft. Tijdens het onderzoek voelt de arts ook naar knobbeltjes die op kanker kunnen wijzen. Daarnaast helpt het om de beste operatietechniek te kiezen als een ingreep nodig is, want die hangt af van de prostaatgrootte.
Daarnaast zijn er ook meetbare onderzoeken die helpen bij de diagnose van BPH:
- Uroflowmetrie (onderzoek van de urinestraal)
- Echografische residumeting (bladderscanner) om te zien hoeveel urine achterblijft
- Urodynamisch onderzoek (kijkt naar de werking van blaas en plasbuis)
- Transrectale echografie van de prostaat (inwendige echo via het rectum)
Wanneer contact opnemen?
Neem contact op met je arts als je nieuwe of verergerende klachten ervaart, zoals:
- Plotseling niet meer kunnen plassen
- Bloed in de urine
- Ernstige pijn bij het plassen
- Koorts in combinatie met plasproblemen
- Sterk verslechterde plasstraal of lang aanhoudende klachten ondanks behandeling
Deze symptomen kunnen wijzen op een infectie of andere aandoeningen die verdere controle behoeven.
Medische disclaimer
Deze informatie is bedoeld om u te informeren en te ondersteunen bij het gesprek met uw arts. Het vervangt geen professioneel medisch advies, onderzoek of behandeling. Raadpleeg steeds uw arts bij gezondheidsvragen of -klachten.