Prostaatklachten

Met het ouder worden kan de prostaat groter worden. Soms veroorzaken vergrote prostaten klachten, maar dit is niet altijd het geval. Ook een relatief kleine prostaat kan soms klachten geven.

Waarom ontstaan prostaatklachten?

De prostaat kan op de plasbuis drukken door haar vergroting. Dit veroorzaakt een vernauwing waardoor de urinestraal dunner wordt. Dit kan gemeten worden met een uroflowmeter, een apparaat dat het urinestroomdebiet meet (hoeveel milliliter urine per seconde je plast). De plasbuis loopt immers door de prostaat, waardoor vergroting druk zet op deze buis.

Hoe reageert de blaas hierop?

De blaasspier moet harder werken om urine uit te drijven tegen de verhoogde weerstand van de prostaat. Hierdoor wordt de blaas spiermassa dikker en sterker, wat blaaswandhypertrofie wordt genoemd. De blaas kan zo meestal blijven functioneren, maar na verloop van tijd wordt ze stijver en minder soepel.

Wanneer de blaas niet meer volledig kan uitplassen, blijft er urine achter. Dit noemt men een residu. Een bladderscanner kan dit residu meten. Bovendien kan de blaas door de veranderde werking soms onregelmatig samentrekken, wat plasklachten kan veroorzaken.

Veelvoorkomende prostaatklachten

• ’s Nachts moeten plassen (nycturie) is vaak het eerste en hinderlijkste symptoom. Eén keer opstaan kan, maar twee- of driemaal verstoort de nachtrust sterk. Voor wie hier last van heeft, bestaat een specifiek medicijn: desmopressine.
• Moeite om te starten met plassen, ook wel startdysurie genoemd.
• Onvolledige blaaslediging doordat er urine achterblijft (residu). Dit verhoogt het risico op een blaasinfectie en soms op blaasstenen.
• Nadruppelen, waarbij urine blijft druppelen na het plassen.
• Een onderbroken urinestraal, ook wel gesaccadeerde straal genoemd.
• Verminderd urinestroomdebiet, meetbaar met een uroflowmeting.

Vaak blijven deze klachten lange tijd aanwezig zonder dat ze leiden tot ernstige problemen. Naast deze obstructieve symptomen zijn er ook irritatieve klachten, die vaak als hinderlijker worden ervaren:

• Vaak moeten plassen (pollakisurie)
• Urineverlies door blaasspasmen: soms is de aandrang plots heel sterk, waardoor men urine verliest op ongelegen momenten. Sommige mensen passen zich hieraan aan door bijvoorbeeld donkere kleding te dragen om de incontinentie te verbergen of sociale contacten te vermijden. Het is echter beter om in dit stadium zeker medisch advies te vragen.

Als de blaas door de vernauwing niet meer kan uitplassen, kan ze vol raken met urine. Dit wordt een urineretentie genoemd en vereist medische aandacht.

Vaak wordt gevraagd een plasdagboek bij te houden en een vulvragenlijst genaamd IPSS (Internationale Prostaat Symptoom Score) in te vullen. Dit helpt om de klachten goed in kaart te brengen.

Wanneer contact opnemen?

• Wanneer u ’s nachts vaak moet opstaan om te plassen en dit uw slaap verstoort
• Als u moeite hebt om te beginnen met plassen of als de urinestraal dunner wordt
• Wanneer u het gevoel heeft dat uw blaas niet helemaal leeg is na het plassen
• Bij regelmatig urineverlies zonder controle (incontinentie)
• Als u frequente plasproblemen ervaart die uw dagelijks leven beïnvloeden

Bij deze klachten is het verstandig om uw huisarts of een uroloog te consulteren. Zij kunnen onderzoeken of er behandeling nodig is.

Medische disclaimer

Deze informatie is bedoeld voor algemene kennis en vervangt geen medisch advies. Neem bij vragen of klachten altijd contact op met uw arts. Diagnoses kunnen alleen op basis van een persoonlijk onderzoek gesteld worden.