terazosine, tamsulosine , alfuzosine of silodosine bij prostaatklachten

Een zwakke plasstraal, het gevoel dat u de blaas niet volledig leegt, of ’s nachts vaak uit bed moeten. Als u deze klachten herkent, bent u zeker niet de enige. Wij spreken dagelijks mannen die hiermee te maken hebben en begrijpen goed hoe dit uw levenskwaliteit kan beïnvloeden. De oorzaak is meestal een goedaardige prostaatvergroting, een normaal verschijnsel bij het ouder worden. Gelukkig bestaan er doeltreffende medicijnen die uw klachten snel en merkbaar kunnen verlichten. De meest voorgeschreven groep medicijnen hiervoor zijn de alfablokkers. We leggen u graag rustig uit hoe ze werken.

Hoe werken alfablokkers precies?

Stel u de prostaat en de uitgang van uw blaas voor als een soepele tunnel. Bij een goedaardig vergrote prostaat spannen de kleine spiertjes rondom deze tunnel zich vaak te strak aan. Hierdoor wordt de plasbuis een beetje dichtgedrukt, wat het plassen lastiger maakt. Alfablokkers doen iets heel slims: ze blokkeren de signalen die deze spiertjes onnodig laten aanspannen. Het resultaat is dat de spieren in de prostaat en de blaashals zich ontspannen. De ‘tunnel’ wordt weer wijder, waardoor de urine veel makkelijker kan doorstromen. Dit zorgt voor een krachtigere straal en een opgelucht gevoel. Belangrijk om te weten: deze medicijnen maken de prostaat zelf niet kleiner. Ze zorgen puur voor ontspanning en dus voor meer ruimte.

Drie veelgebruikte alfablokkers (en een vierde buitenbeentje)

Hoewel alle alfablokkers hetzelfde doel hebben, zijn er kleine verschillen in hun werking en bijwerkingen. Hieronder lichten we de drie meest voorgeschreven soorten toe, zodat u begrijpt welke keuze we samen met u kunnen maken.

1. Tamsulosine (Omic®, Ranomax®)

Dit is wereldwijd de meest gebruikte alfablokker. Het is een ‘selectief’ middel, wat betekent dat het vooral werkt op de spiertjes in de prostaat en minder op de bloedvaten. Hierdoor is de kans op duizeligheid door een dalende bloeddruk kleiner dan bij oudere middelen.

Dosering: Meestal 1 tablet (0,4 mg) per dag, in te nemen na het ontbijt. Heel veilig als je bloeddruk schommelingen verwacht is beginnen met 1 pil om de twee dagen.
je kan de pil ook nét voor je gaat slapen nemen zoals gedaan wordt bij terazosine
Bijwerkingen:
1. De meest bekende bijwerking is een verandering in de zaadlozing, ook wel een ‘droge zaadlozing‘ genoemd.
2. Maar zoals bij elke alfablokker kan je duizeligheid krijgen door orthostatisme.
De verschillende producenten hebben verschillende omhulsels van de ‘gellule’ die allemaal ‘slow release’ eigenschappen hebben. Dit dient om het effect op de bloeddruk te temperen door het vrijkomen van de tamsulosine uit het omhulsel af te remmen.
Let op: Als u een staaroperatie moet ondergaan, is het cruciaal dat u uw oogarts vertelt dat u tamsulosine gebruikt. Het kan de iris verslappen (IFIS) en het zogenaamde Floppy Iris Syndroom veroorzaken.
Voordeel: hoewel tamsulosine niet terugbetaald is, is het al bij al erg goedkoop.

2. Silodosine (Silodyx®)

Silodosine is de meest moderne en ‘ultra-selectieve’ alfablokker. Het werkt zeer gericht op de spiercellen in uw prostaat en blaashals. Hierdoor heeft het van alle alfablokkers de minste invloed op de bloedvaten en uw bloeddruk.

Dosering: Meestal 1 capsule (8 mg) per dag, in te nemen tijdens een maaltijd. Bij een verminderde nierfunctie passen we de dosis aan naar 4 mg per dag.
Bijwerking: Omdat dit middel de blaashals zeer krachtig ontspant, is de kans op een droge zaadlozing hier het grootst. Zoals elke alfablokker heb je kans op orthostatisme
Voordeel: Silodosine is vaak de beste keuze voor mannen die van nature een lage bloeddruk hebben of snel last hebben van duizeligheid.
Nadeel: het is volgens sommige nogal duur

3. Terazosine (Hytrin®, Terazosabb)

Dit is de oudste van de drie en moeilijker te verkrijgen wegens niet vaak op voorraad bij de apotheker. Het is een ‘niet-selectieve’ alfablokker, wat betekent dat het zowel de spieren in de prostaat als de spieren in de wand van uw bloedvaten ontspant. Dit leidt tot een lagere bloeddruk en zo tot duizeligheid

Dosering: De dosis moet langzaam worden opgebouwd om het lichaam te laten wennen. We starten met een lage dosis 3 dagen 1 mg, dan 5 dagen 2 mg en dan voor het slapengaan 5 mg.
Toepassing: We schrijven dit middel soms voor als u naast prostaatklachten ook een hoge bloeddruk heeft. Zo behandelen we twee problemen tegelijk.
Risico: De kans op duizeligheid is bij dit middel groter. Daarom is het langzaam opbouwen van de dosis erg belangrijk.
Voordeel: als je effectief hoge bloeddruk hebt kan je vragen aan je huisarts of cardioloog terazosine kan gebruikt worden als bloeddrukverlager. Het is dan immers terugbetaald! Twee vliegen in één klap !
Nadeel: de pilletjes van 1, 2 en 5 mg zijn àmper nog te verkrijgen bij de apotheek. Mogelijks omdat geen énkele firma er zich mee bezig houdt óf er van kan bestaan, als je aan al te scherpe priizen moet verkopen vanwege invoering van het KIWI-model in België. En een tablet van 10 mg, de hoogste dosis, geeft érg veel kans op duizeligheid.

4. en het buitenbeentje is Alfuzosine (Xatral)

In de wereld van alfablokkers bij prostaat zijn tamsulosine en silodosine de bekendste namen, maar er is een alternatief dat in sommige Europese landen — zoals Nederland en Frankrijk — enorm populair is: Alfuzosine (vaak bekend onder de merknaam Xatral). Hoewel het in België momenteel minder vlot verkrijgbaar is, heeft het een specifiek voordeel dat voor veel mannen doorslaggevend is.

Het grote voordeel: Geen ‘droge zaadlozing’

Het grootste struikelblok bij de meeste alfablokkers is de zogenaamde retrograde ejaculatie (een droge zaadlozing). Hoewel dit medisch onschadelijk is, vinden veel mannen dit een vervelende bijwerking. Alfuzosine onderscheidt zich hier: het heeft de unieke eigenschap dat het de blaashals ontspant zonder de zaadlozing bijna ooit te verstoren. Voor mannen die hun seksuele functie zo natuurlijk mogelijk willen houden, is dit vaak het voorkeursmiddel.

Van 5 mg naar 10 mg: Let op je bloeddruk

Vroeger was alfuzosine in België beschikbaar in een dosis van 5 mg, die tweemaal daags werd ingenomen. Tegenwoordig zien we vrijwel uitsluitend de 10 mg variant (One-A-Day) met vertraagde afgifte.

Omdat deze dosis in één keer hoger is, moet u extra alert zijn op orthostatische hypotensie.

Tip : Neem de tablet bij voorkeur in direct na een maaltijd (meestal het avondeten) en wees voorzichtig met plotseling opstaan uit de zetel of het bed.

Beschikbaarheid in België

Het is opvallend dat een middel dat bij onze noorderburen tot de standaardbehandeling behoort, in België soms moeilijker te vinden is bij de lokale apotheek. Dit heeft vaak te maken met distributiekeuzes en de dominantie van andere moleculen op de Belgische markt. Toch kan het voor de juiste patiënt — die effectiviteit zoekt zonder de typische seksuele bijwerkingen — de moeite waard zijn om de beschikbaarheid met de uroloog en apotheker te bespreken.

De meest voorkomende bijwerkingen van alfablokkers

We vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd bent over mogelijke bijwerkingen, zodat u weet wat u kunt verwachten en niet onnodig ongerust wordt. De twee meest besproken effecten zijn duizeligheid en een verandering van de zaadlozing.

Duizeligheid bij het opstaan

U kent het gevoel misschien wel: u staat snel op en het wordt u even licht in het hoofd. Dit noemen we orthostatische hypotensie of orthostatisme. Wanneer u rechtstaat, trekt de zwaartekracht het bloed als het ware uit uw hoofd naar uw benen. Normaal reageert uw lichaam direct door de bloedvaten te vernauwen om het bloed weer naar uw hersenen te pompen. Alfablokkers kunnen deze reactie iets vertragen, omdat ze niet alleen de spiertjes van de prostaat (gewenst) ontspannen maar ook spiertjes van de bloedvaten (ongewenst) ontspannen.
Uw hersenen krijgen dan heel even te weinig zuurstof, u valt dan eigenlijk flauw en met tegenslag breekt u een been of val tu met uw hoofd tegen een kast .
Ons advies is daarom simpel en doeltreffend: neem de tijd bij het opstaan uit een stoel of bed en voel wat er gebeurt. Sta rustig op en blijf even staan voordat u gaat lopen. Dit is vooral belangrijk in de eerste weken nadat u met de medicatie bent gestart. voelt u zich duizelig halveer dan de dosis. Sla een dag de inname over. Blijf het probleem STOP dan met inname, neem een dagje vrij, doe het rustig aan, kruip niet op ladders of stellingen en laat het medicijn uitwerken. Je kan ook bij je maaltijd het zoutvat goed gebruiken voor een keertje. Keukenzout doet de bloeddruk immers stijgen. Als je voor chips kiest zou ik persoonlijk voor Croky Bolognese kiezen of Mamma Mia’s, Paprika is ook wel eens lekker.

Een ‘droge zaadlozing’: wat is dat precies?

Een andere bijwerking van veel alfablokkers die vaak vragen oproept, is een ‘droge zaadlozing’. Dit betekent dat er tijdens een orgasme geen of veel minder sperma naar buiten komt. Hoewel dit misschien vreemd klinkt, is de verklaring heel logisch. Normaal gesproken zijn er twee mogelijke routes voor sperma bij het klaarkomen: ofwel zoals gewenst naar buiten via de plasbuis, ofwel, niet wenselijk, naar binnen richting de blaas.
Tijdens een orgasme knijpt een sterke spier bij de blaashals (de ‘achterdeur’) stevig dicht, zodat het sperma alleen naar buiten kan. Alfablokkers ontspannen deze spier. Hierdoor blijft de ‘achterdeur’ openstaan en kiest het sperma de weg van de minste weerstand: de korte route de blaas in.
We willen u graag geruststellen: dit is volkomen onschadelijk. Het sperma wordt later met de urine uitgeplast. Het gevoel van het orgasme blijft hetzelfde. Stopt u met de alfablokker, dan wordt alles weer zoals tevoren. Heeft u een actieve kinderwens? Bespreek dit dan altijd vooraf met ons.
Veel mannen met plasproblemen vertellen op de raadplegng dat ze zonder medicatie ook al een droge zaadlozing hebben. Dit is niet zo sterk ‘beschreven’ in de medische wereld maar wellicht zit een vergrote prostaat niet alleen in de weg voro de urine maar ook voor het sperma.
Het is ook best dat u meldt aan uw partner met wie u sex gaat hebben dat de droge zaadlozing die zich wellicht zal voordoen niets is is waar hij of zij ongerust over moet zijn.

Toch is voor veel patienten of hun partners het fenomeen van de droge zaadlozing een reden om alfablokkers niet te gebruiken.

Wanneer neemt u contact op?

Hoewel alfablokkers over het algemeen veilige en effectieve medicijnen zijn, is het belangrijk om alert te blijven. Neem contact op met uw arts als u duizelig bent en dit niet voorbij gaat als u terug gaat liggen of als u rechtstaat en toch maar wankel op de benen bent.
Een droge zaadlozing melden aan uw arts is NIET nodig. Tenzij het uw partner is en u start met een alfablokker.

Samen vinden we altijd een oplossing die het beste bij u past, zodat u zich weer comfortabel voelt.

Medische disclaimer: Deze informatie is bedoeld voor algemene voorlichting en is geen vervanging voor een persoonlijk medisch advies. Raadpleeg bij klachten of vragen altijd uw huisarts of uroloog.