Een zwakke plasstraal, het gevoel dat de blaas niet volledig leeg is, of de noodzaak om ’s nachts meerdere malen het bed uit te moeten: het zijn klachten die we als urologen dagelijks horen. Meestal is de oorzaak een goedaardige vergroting van de prostaat (BPH). Hoewel dit een natuurlijk proces is bij het ouder worden, begrijpen we dat de impact op uw dagelijks leven en nachtrust aanzienlijk kan zijn. Gelukkig is de medische wetenschap de afgelopen jaren sterk geëvolueerd. Vandaag beschikken we over een breed arsenaal aan medicijnen die de klachten niet alleen verlichten, maar ook complicaties op lange termijn kunnen voorkomen. Zo kan een operatie soms jaren uitgesteld worden
Welke pil voor prostaatproblemen hangt af van bijwerkingen en kostprijs
Wanneer we samen met u kijken naar de beste weg vooruit, is de keuze voor een specifiek medicijn altijd maatwerk. Er bestaat niet één ‘wondermiddel’ dat voor elke man hetzelfde werkt. In de urologische praktijk laten we ons bij die keuze leiden door twee doorslaggevende factoren: het profiel van de bijwerkingen en de kostprijs van de behandeling.
Elke groep medicijnen heeft zijn eigen ‘handleiding’. Sommige middelen werken zeer snel, maar kunnen uw bloeddruk beïnvloeden of duizeligheid veroorzaken. Andere middelen werken pas na maanden, maar zijn essentieel om een toekomstige operatie te vermijden (of ten minste uit te stellen). Daarnaast spelen de Belgische terugbetalingsregels een rol. Sommige moderne medicijnen worden enkel vergoed onder specifieke voorwaarden. We streven er altijd naar om een behandeling voor te stellen die niet alleen medisch optimaal is, maar ook financieel haalbaar blijft voor u op de lange termijn.
Overzicht van de verschillende soorten prostaatmedicatie
Om u een duidelijk beeld te geven, lichten we de meest gebruikte groepen medicijnen toe die we vandaag voorschrijven
1. Alfablokkers: snelle verbetering
Alfablokkers, zoals tamsulosine, silodosine en alfuzosine (Omic, Ranomax, Silodyx, Xatral,…) zijn vaak de eerste stap. Ze ontspannen de spieren in de prostaat en de blaashals, waardoor de plasbuis letterlijk meer ruimte krijgt. Het grote voordeel is de snelheid: veel mannen merken al binnen enkele dagen dat de plasstraal krachtiger wordt.
De keuze voor dit middel wordt echter vaak bepaald door de tolerantie voor bijwerkingen.
Het is geweten dat alfablokkers bij mannen een licht verhoogd risico op vallen kunnen geven door een daling van de bloeddruk.
Ook moet de oogarts op de hoogte zijn als u een cataractoperatie (staar) plant, vanwege het risico op het ‘Floppy Iris Syndroom’
Een veelvoorkomende bijwerking is een droge zaadlozing, wat voor sommige mannen een reden kan zijn om naar een alternatief te zoeken.
lees meer over alfablokkers
2. 5-alfa-reductaseremmers: verkleinen
Wanneer we vaststellen dat de prostaat aanzienlijk vergroot is (meestal boven de 40 ml), zijn middelen zoals dutasteride (Avodart) of finasteride aangewezen. Zij blokkeren de hormonen die de prostaatgroei stimuleren. Op lange termijn kan de prostaat hierdoor tot 1/3 krimpen, wat de kans op een retentie of operatie met meer dan de helft vermindert. Het nadeel is dat u geduld moet hebben: het effect is pas na zes tot twaalf maanden optimaal. Deze middelen beïnvloeden ook de PSA-waarde in uw bloed, wat we nauwkeurig moeten opvolgen.
Ze werken door testosteroen te verlagen hetgeen nadelig effect kan hebben of uw libido en erectie
3. Tadalafil: Plasklachten en erectie
Een nieuwkomer in het arsenaal is het dagelijks gebruik van Tadalafil 5 mg (Cialis). Oorspronkelijk ontwikkeld voor erectieproblemen, blijkt het ook de spieren van de urinewegen uitstekend te ontspannen en het plassen zo te verbeteren. Dit is een ideale keuze voor mannen die beide problemen tegelijk willen aanpakken.
De kostprijs is hier soms de beperkende factor, omdat er geen terugbetaling door het ziekfonds is in België voor Tadalafil.
Cialis (Tadalafil) mag je niet nemen als je problemen hebt aan de zuurstofvoorziening van je hart (als overbruggingen nodig hebt , of nood hebt aan inname van het medicijn Cedocard) vraag dan eerste toestemming aan je huisarts of cardioloog. lees meer over Cialis of tadalafil
4. Anticholinergica: Rust voor de blaas
Soms is niet de prostaat het hoofdprobleem, maar is de blaas zelf ‘geprikkeld’ geraakt. Dit zorgt voor een dwingende aandrang, in de urologie ‘urgency’ genoemd. Anticholinergica (zoals solifenacine) brengen deze blaasspieren tot rust. De keuze voor deze middelen wordt vaak getemperd door bijwerkingen zoals een droge mond of constipatie. Bij oudere patiënten zijn we bovendien extra alert op mogelijke effecten op het geheugen en de concentratie.
5. Betmiga: Het moderne alternatief
Als alternatief voor de anticholinergica schrijven we vaak mirabegron voor. Dit medicijn laat de blaas ontspannen zonder de vervelende bijwerking van een droge mond. Aanbevolen voor oudere mannen omdat het geen negatieve invloed heeft op de hersenfuncties. De kostprijs ligt doorgaans hoger, maar het comfort voor de patiënt is vaak groter.
6. Fytotherapie: Plantenextracten
Veel mannen proberen middelen op basis van zaagpalm (Serenoa repens). Alleen extracten verkregen via hexaan-extractie (HESr) hebben een bewezen medisch effect dat vergelijkbaar is met sommige lichte geneesmiddelen. Veel andere supplementen missen sterke wetenschappelijke onderbouwing.
7. Desmopressine: bij nachtelijk plassen
Wanneer uw voornaamste klacht is dat u ’s nachts te veel urine aanmaakt (nocturie), kan desmopressine een oplossing bieden. In tegenstelling tot prostaatmedicatie werkt dit middel direct op de nieren om de urineproductie tijdens de slaap te verminderen. Dit zorgt voor een langere, ononderbroken nachtrust.
De keuze voor desmopressine vraagt echter om een strikte medische opvolging. Omdat het de waterhuishouding beïnvloedt, moeten we zeker bij mannen boven de 65 jaar regelmatig het zoutgehalte in het bloed controleren. Een belangrijke regel is ook dat u na inname (meestal een smelttablet voor het slapengaan) niets meer drinkt tot de volgende ochtend.
De ene plaspil is de andere niet. Zoals u in deze infographic ziet, zijn er middelen die snel werken door spieren te ontspannen (zoals alfablokkers), en middelen die de prostaat op termijn daadwerkelijk verkleinen. Soms ligt het probleem niet bij de prostaat, maar bij een overactieve blaas of nachtelijke urineproductie.
Gebruik dit overzicht om de verschillende mogelijkheden en hun eventuele bijwerkingen te begrijpen. Zo kunt u goed voorbereid het gesprek aangaan met uw uroloog of huisarts om samen de beste (combinatie)behandeling voor uw situatie te kiezen.
De Combinatiestrategie: Als één medicijn niet genoeg is.
Wanneer u bij ons op consultatie komt, starten we meestal met één soort medicijn. Dit noemen we monotherapie. We evalueren na enkele weken of maanden of dit voldoende verbetering geeft. Zoniet kunnen we de medicijnen gaan combineren tot het plassen verbetert.
Het komt namelijk vaak voor dat de klachten te complex zijn voor slechts één werkingsmechanisme. Misschien is uw prostaat wel ontspannen, maar blijft uw blaas overactief. Of misschien is de straal verbeterd, maar moet u ’s nachts nog steeds te vaak opstaan. In die gevallen kunnen we verschillende pillen met elkaar gaan combineren tot we het gewenste resultaat bereiken.
Omdat het combineren van medicatie een vak apart is — waarbij we heel goed moeten kijken naar de wisselwerking tussen de verschillende middelen en de opstapeling van bijwerkingen — hebben we hier een aparte pagina aan gewijd. Daar leggen we uit hoe we bijvoorbeeld ‘ontspanners’ en ‘verkleiners’ slim samenvoegen voor een maximaal effect.
Lees meer over Combinatietherapie
Wanneer contact opnemen?
Samen vinden we de juiste balans tussen effectiviteit, bijwerkingen en budget om uw levenskwaliteit te herstellen.
Medicatie is zeer effectief, maar wees alert. Neem contact op als u plotseling vreemde bijwerkingen hebt, helemaal niet meer kunt plassen, bloed in de urine ziet of koorts krijgt.
Medische disclaimer: Deze informatie is louter educatief en vervangt geen medisch consult. Raadpleeg bij klachten altijd uw uroloog of huisarts.